Kurban, Yüce Allah'ın rahmetine yaklaşmak için kurban bayramı günlerinde ibadet niyeti ile kesilen özel hayvandır.
Sayısız nimetlere karşı Allah'a şükretmemiz, insanın geçen seneden bu seneye kadar hayatta kalışına şükretmesi ve günahlarının bağışlanması için kurban kesiyoruz.
Kurban kesmek aynı zamanda Allah'a teslimiyetin bir ifadesidir. Hz. İbrahim (a.s.) ile oğlu Hz. İsmail (a.s.) Allah'a o derece teslim olmuşlardı ki, biri öz evladını sadece Allah rızası için kurban etmek, diğeri de Allah'ın emrine canı pahasına uymak niyetindeydiler. İşte kurban, bu teslimiyetin bir lutfudur.
Allah'a ulaşacak olan; kurbanın eti, derisi, kanı değil, kurban vesilesiyle kulun takvasıdır. Hacc süresinin 37. ayetinde buna dikkat çekilmiştir.
"Onların ne etleri ne de kanları Allah'a ulaşır; fakat O'na sadece sizin takvânız ulaşır. Sizi hidayete erdirdiğinden dolayı Allah'ı büyük tanıyasınız diye O, bu hayvanları böylece sizin istifadenize verdi. (Ey Muhammed) Güzel davrananları müjdele!" (Hacc 37)
Müslüman olan
ve temel ihtiyaçlarından başka en az iki yüz dirhem gümüş değerinde bir mala
sahip olan, fitre vermekle yükümlü olan kimseler kurban keserler.
Temel ihtiyaçlar: Borçlar, oturulan ev, ev eşyaları, bineceği araba, ailesinin bir aylık veya
bir yıllık geçimidir.
Hangi Hayvanlar Kurban Edilir ?
Kurbanlar, yalnız koyun ve keçi ile deve, sığır
cinsi hayvanlardan kesilebilir. Mandalar da sığır cinsindendir. Bunların
erkek ve dişileri eşittir.
Tavuk, horoz, kaz... gibi ufak hayvanlar kurban olamaz. Etleri yenilen vahşi hayvanlar da kurban edilemez.
Kurbanlıklarda Aranan Şartlar :
Koyun
ile keçi birer yaşını doldurmalı veya koyunlar yedi-sekiz aylık olduğu halde
bir yaşındaymış gibi gösterişli bulunmalıdır.
Deve, en az beş yaşını, sığır da en az iki yaşını bitirmiş olmalıdır. Özellikle memleketimizde bu yaş sınırına dikkat edilmemekte ve insanlar üzerinden kurban borçları kalkmamaktadır. Kurban alırken buna dikkat edilmelidir.
Ayrıca kesilecek
kurbanın ;
* İki veya bir gözü
kör olmamalı
* İyice zayıflamış olmamalı
* Kesileceği yere gidemeyecek
kadar topal olmamalı
* Kulak ya da kuyruğunun
3/1'den fazlası kopuk olmamalı
* Dişleri dökük olmamalı
* Doğuştan kulaksız
olmamalı
* Memelerinin baş kısmı
kopuk olmamalı
* Doğuştan kuyruksuz
olmamalı
Kurbanda ortaklık sahihtir. Bir sığır ve devenin kurban edilmesine en fazla
yedi kişi iştirak edebilir. Ancak daha az ortakla veya tek başına da kesilebilir.
Koyun ve keçiyi ancak bir kişi kurban edebilir:
Kurban,
Kurban bayramının birinci, ikinci ve üçüncü günlerinde kesilebilir. Birinci
gün kesilmesi daha iyidir. Kurbanı gece kesmek mekruhtur.
Dinimize
göre kurbanlık hayvanlar şöyle kesilmelidir:
* Hayvan, eziyet edilmeden
kesilecek yere getirilir.
* Eziyet edilmeden kıbleye
karşı sol yanı üzerine yatırılır.
* Oradakiler tarafından
seslice üç defa tekbir getirilir.
* Bundan sonra kurban
duası olarak bilinen En'am süresinin 162-163. ayetleri okunur.
* Dua bittikten sonra
"Bismillahi Allahu Ekber" denilerek kurbanın boğazı kesilir.
* Koyun, keçi ve sığır;
boğazları ile çeneleri arasından kesilir. Boğazdaki yemek ve nefes borusu ile
iki şah damarı kesilip kanın açılan bir çukura akması beklenir. Kesilen hayvan
deve ise, boynunun alt kısmı ile göğsü arasından kesilir. Kesim işinde keskin
bıçak kullanılmalı ve hayvana eziyet edilmemelidir.
* Kurbanı elinden geliyorsa
sahibi kesmeli, değilse uygun gördüğü bir müslümana kestirmeli, kendisi de başında
bulunmalıdır. Kesen kişinin mutlaka besmele çekmesi gerekir.
* Hayvan hareketsiz
hale gelince usulüne göre yüzülür ve parçalanır.
* Kurban sahibinin,
kurbanın kesilmesinden sonra iki rekât namaz kılarak hacetlerini Allah'dan istemesi
Peygamber efendimiz tarafından tavsiye edilmiştir.
"Her kim kurbanını kestiğinde, kestiği bıçağı elinden bıraktıktan sonra iki rekât namaz kılar ve Allah'a dua ederse Allah o kimseye istediği, şeyi verir." (Buhari)
Kurban
edilen hayvanın eti üçe bölünür. Bir bölümünü kurban sahibi evine ayırır. Bir
bölümünü misafirlere ve yakınlarına dağıtır. Bir bölümünü de fakirlere dağıtır.
Bununla birlikte kurban etinin tamamını sadaka olarak fakirlere vermek de caizdir.
Kurban sahibi kendine ayırdığı eti kavurma yapıp ileriki günlerde yenilmek üzere saklayabilir.
Kurbanın Yenilmeyecek Yerleri :
Kurbanın
yenilmesi caiz olmayan azaları şunlardır :
* İdrar yolu (ferci)
* Hayaları
* İdrar torbası
* Safra kesesi (öd)
* Akan kanı
* Tenasül uzvu
Hayvanın bu kısımları kesildikten sonra parçalanırken ayrılır ve atılır.
Kurbanın derisi sahibi tarafından istenirse seccade veya evde kullanılabilecek
bir eşya yapılabilir. Kurban sahibi derisini istediği hayır müessesesine vermekte
serbesttir. Ancak deriyi satamaz veya kesim parasına karşılık kesen kişiye veremez.
 |